Savaş Türkiye ekonomisini etkiler mi, nasıl etkiler? İran-ABD-İsrail savaşı Türkiye'yi nasıl etkileyecek?

İran ile ABD ve İsrail arasında artan tansiyon, bölgesel bir krizden küresel bir ekonomik sınamaya dönüşebilir mi? Enerji fiyatları, döviz kurları ve finans piyasaları üzerindeki olası dalgalanmalar konuşulurken, Türkiye'nin bu denklemde nasıl bir tabloyla karşılaşacağı merak ediliyor. Konu ile ilgili detaylar haberin devamında yer alıyor.

SAVAŞ TÜRKİYE EKONOMİSİNİ ETKİLER Mİ?

Ekonomist Mahfi Eğilmez'e göre ABD-İran geriliminin geniş çaplı bir savaşa dönüşmesi halinde Türkiye ekonomisi bundan doğrudan ve hızlı biçimde etkilenebilir. Özellikle Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek bir kapanma ya da aksama, küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği bu hattın devre dışı kalması anlamına geleceği için enerji fiyatlarında sert yükselişlere yol açabilir.

Türkiye'nin net enerji ithalatçısı bir ülke olması nedeniyle petrol fiyatlarındaki artış ilk olarak akaryakıt fiyatlarına yansıyabilir. Ardından taşımacılık, üretim ve gıda maliyetlerinde zincirleme artışlar görülebilir. Artan enerji faturası döviz ihtiyacını yükseltebilir, bu da kur üzerinde baskı oluşturabilir.

Küresel riskten kaçış dönemlerinde gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışının hızlanabileceğine dikkat çekiliyor. Bu durumda kurda yükseliş, ithal girdi maliyetlerinde artış, risk primlerinde sıçrama ve borsada satış baskısı görülebilir. Güvenli liman talebinin artmasıyla altın fiyatlarının yükselmesi, enflasyonda ivmelenme, yatırımlarda gerileme ve büyümede yavaşlama gibi sonuçlar ortaya çıkabilir.

Mahfi Eğilmez'in hesaplamalarına göre petrol fiyatında her 10 dolarlık artış cari açığı en az 2,5 milyar dolar, enflasyonu ise yaklaşık 1 puan artırabilir. Kur ve diğer enerji fiyatlarındaki eş zamanlı artış halinde bu etkinin cari açıkta 5 milyar dolara, enflasyonda ise 1,2 puana kadar çıkabileceği belirtiliyor. Petrolün 100 dolara yükselmesi senaryosunda ise cari açıkta 9 milyar dolarlık, enflasyonda 3 ila 3,5 puanlık artış riski dile getiriliyor.

Uzun süreli bir enerji şoku durumunda enflasyonda yeniden hızlanma ve ücret–fiyat sarmalı riski oluşabileceği, para politikasının daha da sıkılaşabileceği ifade ediliyor. Yüksek enerji maliyetlerinin ithalatı ve üretimi baskılayabileceği, Avrupa'da olası bir resesyonun ihracatı zayıflatabileceği, enerji yoğun sektörler ile havacılık ve turizmin talep daralmasından etkilenebileceği de vurgulanıyor.

UZMANLAR NE AÇIKLAMA YAPTI?

Mahfi Eğilmez, Orta Doğu'daki gerilimin sınırlı bir misilleme olmaktan çıkıp daha geniş çaplı bir savaşa dönüşme ihtimaline dikkat çekerek Türkiye'nin en hızlı etkilenecek ülkelerden biri olabileceğini belirtiyor. Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının "küresel ekonominin enerji damarının sıkılması" anlamına geleceğini ifade ediyor.

Eğilmez, kısa vadede maliyetlerin ağır basabileceğini, ancak uzun vadede Türkiye'nin enerji koridoru rolünü güçlendirme, LNG kapasitesini artırma ve yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırma gibi fırsat alanlarının da ortaya çıkabileceğini dile getiriyor. Buna karşın mevcut tabloda en belirgin risklerin petrol şoku, artan cari açık, yükselen enflasyon ve kur baskısı olduğu uyarısında bulunuyor.